Hades.
“Rheia Kronos’un yatağına girince
Şanlı evlatlar doğurdu ona:
Hestia, Demeter, alton sandallı Hera
Ve güçlü Hades, yerin altında oturan,
Yüreği acımak nedir bilmeyen tanrı.” (1)
Ölülerin Tanrısı ve Yeraltı Krallığının Hükümdarı
Yunan mitolojisinde, Hades, ölülerin tanrısı ve yeraltı krallığının hükümdarı olarak bilinir. Titanlar Savaşından sonra egemenliği Olymposlular ele geçirince Hades yer altı dünyasına hükmetmeye başladı. Krallığı, ölenlerin ruhlarının yaşadığı, gölgeler diyarı olarak bilinir. Hades, bu krallığı yönetir ve ölülerin ruhlarını kabul eder. Ölülerin ruhlarını yer altı dünyasına taşıma görevi ise Hermes’indir (2). Zeus’un ve kardeşlerinin arasında, Olympos Dağı’nın en karanlık ve gizemli tanrısıdır. Karısı Persephone ile “amansız, insafsız, yürekleri hiçbir yakarış, hiçbir sunu ya da kurbanla yumuşamayan korkunç tanrılar” (3) olarak görülürler.
Hades’in mitolojik hikayeleri, genellikle trajik ve karanlık bir tema taşır. En ünlü hikayelerinden biri, Hades’in Persephone’yi kaçırarak onu Yeraltı Krallığı’na götürmesidir. Bu kaçırma, mevsimlerin döngüsünü açıklayan bir mitolojik hikayenin temelini oluşturur.
Canlı oldukları halde Hades ülkesine inip de dönen kahramanlar vardır. Bunlar; Odysseus, Orpheus, Theseus ve Herakles’tir. Aeneas Destanında Aeneas’ın da yer altına gidiş ve dönüşü anlatılmaktadır. Yer altı dünyasında sonsuz cezaya mahkum edilmiş ünlü kahramanlar da vardır. Bunlar; Tityos, Tantalos, Sisifos, İksion ve Danaidlerdi (4).
Hades, genellikle üç başlı köpeği Kerberos ile karanlık bir şekilde tasvir edilir ve iki uçlu asa (bident) ile donanmış bir şekilde görünür.

“Orada yükselir yankılı konağı
Güçlü Hades’le korkunç Persephone’nin.
Azgın bir köpek bekler kapısını,
Amansız sinsilikler ustası bir köpek
Girenlere yaltaklanır kuyruğu kulaklarıyla
Ama gireni bir daha bırakmaz dışarı,
Pusuda bekleyip paramparça eder
Çıkmak için kapıya gelenleri.” (5)
Kapak Görseli
Hades ve Persephone’nin bir grup heykeli, Mısır’daki tanrılar Isis ve Serapis’in Yunan dünyasına uyarlanmış hali olarak tasvir edilmiştir. Persephone, ayın hilali şeklinde bir başlık takmış ve ışığın ve verimliliğin simgesi olan yıldız ile süslenmiştir. Hades ise, yeraltı dünyasının kapı bekçisi olarak bilinen köpek Kerberos ile birlikte betimlenmiştir. Bu heykel grubunun iki tanrıyı – Hades (Pluto) ve Persephone – birleştirmesi, Hellenistik ve Roma dönemlerinde Mısır seçkinleri arasında dinlerin birleşiminden (senkretizm) etkilenmiş önemli bir örnektir.
Heraklion Arkeoloji Müzesi.

İlgili Okumalar için
- Persephone
- Hades’in Persephone’yi yer altına kaçırması
- Kerberos
- Zeus
- Rhea
- Titanlar
- Titanlar Savaşı
Dış Okumalar
- Hesiodos. Theogonia. 453-457 (1),
- Seeman, O. 2021. Yunan ve Roma Mitolojisi. Maya Kitap. (2), (4)
- Erhat, A. 2019. Mitoloji Sözlüğü. Remzi Kitabevi. (3)
- Hesiodos. Theogonia. 767-774 (5)






