Poseidon.
Denizlerin ve Depremlerin Tanrısı
Antik Yunan mitolojisinin en güçlü tanrılarından biri olan Poseidon, denizlerin, depremlerin ve atların tanrısıdır. Olympos’un on iki büyük tanrısından biri olan Poseidon, gücü ve öfkesiyle tanınır. Denizin derinliklerinden gelen dalgaların efendisi, yeraltını sarsan üç dişli mızrağın sahibi ve atların efsanevi yaratıcısı olarak Yunan mitolojisinde önemli bir yere sahiptir.
Poseidon’un Kökeni ve Ailesi
Poseidon, Kronos ve Rheia’nın çocuklarından biridir. Zeus ve Hades’in kardeşi olarak, evrenin paylaşımı sırasında denizlerin hâkimiyetini almıştır. Yunan mitolojisinde evrenin bölüşümü şöyle gerçekleşir:
- Zeus göklerin hâkimi olur,
- Hades yeraltı dünyasını yönetir,
- Poseidon ise tüm denizlerin ve suların efendisi olur.
Bu bölüşüm, tanrılar arasındaki güç dengesini belirlerken, Poseidon’u okyanusların ve suların mutlak hükümdarı yapmıştır.
“Yiğitliğine yiğittir, bilirim onu [Zeus],
Ama beni küçümsemek de ne oluyor, eşitim ben onunla,
Bana zorla baş eğdirecek olan o mu?
Kronos’tan doğma üç kaderşiz bizler,
Rhea doğurdu Zeus’u, beni, ölülere Hükmeden Hades’i,
Dünya üçe bölündü, üçümüz de aldık payımızı,
Kura çekildi, köpüklü deniz düştü bana
Her zaman orda oturayım diye,
Sisli karanlıklar ülkesi düştü Hades’in payına,
Zeus’a bulutlar arasındaki engin gök düştü.
Ama toprakla koca Olympos’ta herkesin payı var,
Bu yüzden yaşamam ben Zeus’un keyfince,
Gücü varsa rahat otursun kendi payında, ülkesinde,
Korkutmasın elleriyle, alçak yerine komasın beni.
En iyisi çıkışsın kendi kızlarına, oğullarına,
Kendi çocuklarına geçirsin sözünü,
Onlar ister istemez dinlerler onu.” (1)
Poseidon’un Sembolü: Üç Dişli Mızrak (Trident)
Poseidon, gücünü simgeleyen üç dişli mızrağıyla tanınır. Bu mızrağıyla denizleri kudurtabilir, fırtınalar çıkarabilir ve karaları sarsarak depremler yaratabilir. Antik Yunan’da depremler, Poseidon’un öfkesinin bir yansıması olarak görülmüştür ve bu nedenle destanlarda yeri sarsan, titreten anlamına gelen “Enosigaios” sıfatı ile anılır (2).

Poseidon’un Denizler ve Atlarla İlişkisi
Poseidon, denizlerin hükümdarı olmasının yanı sıra, atların da yaratıcısı olarak bilinir. Efsanelere göre, Poseidon dalgalardan ilk atı yaratmış ve bu nedenle “Atların Babası” unvanını almıştır. Mitolojide özellikle Pegasus’un doğuşu, onunla ilişkilendirilir. Medusa’nın kesilen başından sıçrayan kanlardan doğan Pegasus, Poseidon’un kutsal atlarından biridir.
Poseidon’un Öfkesi ve Efsanevi Rekabetleri
Poseidon, hırslı ve kolayca öfkelenen bir tanrı olarak bilinir. Olimpos’taki tanrılarla ve insanlarla sık sık rekabet içine girmiştir. İşte bazı önemli mitolojik çatışmaları:
- Poseidon ve Athena: Atina’nın Koruyucusu Olma Yarışı Poseidon ve Athena, Atina şehrinin koruyucusu olmak için yarışmışlardır. Poseidon, kente tuzlu su kaynağı yaratırken, Athena zeytin ağacını sunmuştur. Halk, zeytin ağacının sağladığı bereket ve refah nedeniyle Athena’yı seçmiş ve böylece şehir onun adıyla anılmıştır.
- Odysseus’a Duyduğu Öfke Homeros’un Odysseia destanında Poseidon, Truva Savaşı’ndan dönerken Odysseus’a büyük bir öfke duyar. Çünkü Odysseus, Poseidon’un oğlu olan Kyklop Polyphemos’u kör etmiştir. Bu yüzden Poseidon, Odysseus’un denizlerde uzun yıllar boyunca kaybolmasına ve türlü felaketler yaşamasına neden olmuştur.
- Minos ve Girit Boğası Poseidon, Girit Kralı Minos’a kutsal bir boğa göndermiş, fakat Minos onu kurban etmeyince tanrı öfkelenmiş ve boğayı çılgına çevirmiştir. Bu boğa daha sonra Herakles’in 12 Görevi’nden biri olarak öldürülmüştür.
Poseidon’un Tapınakları ve Kültü
Antik Yunan dünyasında Poseidon’a adanmış birçok tapınak bulunmaktadır. Korinthos, Sounion ve Delos adaları, ona yapılan tapınaklarıyla ünlüdür. Özellikle Sounion’daki Poseidon Tapınağı, denizcilerin fırtınalı sulardan korunmak için dua ettiği kutsal bir mekân olarak bilinir.
Kapak Görseli
Küçük mermer Poseidon heykeli, Lateran Poseidon heykel tipi ile benzerlik göstermektedir.
Tanrı, öne eğilmiş ve sol bacağı üzerinde duran katlanmış bir giysinin üzerine kolunu dayamış şekilde tasvir edilmiştir.
Knossos, Roma dönemi, MS 2. yüzyıl. Heraklion Arkeoloji Müzesi.

İlgili Okumalar için
- Athena
- Atina kenti koruyucusu: Poseidon vs Athena
- Zeus
- Kronos
- Rhea
- Odysseia
- Odysseus
Dış Okumalar
- Homeros. İlyada. XV 185-199.
- Erhat A, 2019. Mitoloji Sözlüğü. Remzi Kitapevi. (1)






